/* Forceer touch-zoom mogelijk op mobiel */ html { touch-action: manipulation; }

De mond is de spiegel van je gezondheid. Tijdens een controle kijkt je tandarts verder dan alleen gaatjes en tandvlees. Ontstekingen, slijtage, verkleuringen en afwijkingen in het mondslijmvlies kunnen signalen zijn van iets wat elders in het lichaam speelt. Tandarts Barbara Zijlstra van Kies & Co in IJsselstein legt uit wat zij ziet tijdens een controle.

Tandarts Barbara Zijlstra bij de microscoop bij Tandartspraktijk Kies & Co in IJsselstein

1. Verlaagde weerstand

Een mond bevat altijd bacteriën. Ben je gezond, dan houden je afweer en de bacteriën elkaar in evenwicht. Is je weerstand verminderd, door ziekte, stress of slaapgebrek, dan zien bacteriën hun kans. Het gevolg is bloedend tandvlees, aften of een koortslip. Aften zijn kleine zweertjes op het wangslijmvlies of de tong die bij een verminderde weerstand vaker terugkomen. Ze zijn onschuldig maar vervelend, en een duidelijk signaal dat je lichaam het zwaarder heeft.

2. Reuma

Kaakgewrichtsklachten kunnen een eerste teken zijn van reuma. Een knak bij het openen van de mond, pijn in het kaakgewricht of beperkte beweeglijkheid zijn signalen die wij opmerken. Als er geen andere verklaring is, verwijzen we door naar de huisarts of reumatoloog. Vroeg signaleren maakt een groot verschil bij reumatische aandoeningen.

3. Maag- en darmproblemen

Slechte adem, in het vakjargon halitose of foetor ex ore, is in 80 procent van de gevallen het gevolg van bacteriën in de mond. Maar als we in de mond geen oorzaak kunnen vinden, kan het wijzen op maag-, keel- of darmproblemen. We vragen dan door en adviseren een bezoek aan de huisarts als dat aangewezen is.

4. Diabetes

Diabetes en mondgezondheid beïnvloeden elkaar. Mensen met diabetes zijn gevoeliger voor parodontitis en herstel verloopt trager. Andersom kunnen chronische tandvleesontstekingen de bloedsuikerspiegel moeilijker beheersbaar maken. Aanhoudende ontstekingen in de mond, gecombineerd met dorst en een droge mond, kunnen reden zijn om bloedsuiker te laten controleren. We verwijzen je door naar je huisarts als dat nodig is.

5. Stress

Stress is zichtbaar in de mond. Nagelbijten, wangbijten en tandenknarsen veroorzaken specifieke slijtagepatronen die wij herkennen. Knarsen, ook wel bruxisme, leidt tot afgestomp tanden, gebroken vullingen en kaakpijn. Als we dit zien, bespreken we het en kunnen we een knarsbitje aanmeten.

6. Voeding en medicijngebruik

Veelvuldig gebruik van zure of zoete voedingsmiddelen laat sporen na op het glazuur. We zien dat terug als tanderosie: gelijkmatige slijtage over meerdere tanden. Veel medicijnen veroorzaken een droge mond als bijwerking. Zonder voldoende speeksel is de mond kwetsbaarder voor bacteriën en zuurstoten. Gebruik je meerdere medicijnen, vertel het ons. Dan kunnen we daar rekening mee houden.

7. Zwangerschap

Veel zwangere vrouwen hebben last van zwangerschapsgingivitis: licht ontstoken, snel bloedend tandvlees door hormonale veranderingen. Dit is op zichzelf niet gevaarlijk, maar vraagt wel om extra aandacht. In ernstige gevallen kan een onbehandelde ontsteking in de mond bijdragen aan vroeggeboorte. Zorg voor goede mondverzorging tijdens de zwangerschap en kom op controle.

8. Roken

Roken is altijd zichtbaar in de mond. Aanslag op tanden, veranderingen in het slijmvlies, terugwijkend tandvlees en een verhoogd risico op parodontitis. De wondgenezing verloopt bij rokers trager, wat behandelingen ingewikkelder maakt. Het grootste risico is mondkanker: roken is een van de belangrijkste risicofactoren.

9. Mondkanker

Plekjes in de mond die na twee weken niet verdwijnen verdienen aandacht. Witte of rode vlekken, zweertjes die niet genezen of een verdikking in het slijmvlies kunnen een voorteken zijn van mondkanker. Patiënten hebben vaak nog geen klachten terwijl wij al onrustige plekken zien. Vroeg signaleren is cruciaal. Bij elke controle controleren we systematisch het volledige mondslijmvlies, inclusief de tong en de mondbodem.

Waarom regelmatige controle zo belangrijk is

We zien onze patiënten één tot twee keer per jaar. Die regelmaat maakt het verschil. Veranderingen die geleidelijk ontstaan vallen ons eerder op dan de patiënt zelf. Soms signaleren we iets wat de huisarts nog niet heeft gezien. Plan je periodieke controle in en laat ons meekijken.

Veelgestelde vragen

Kan een tandarts echt ziektes in mijn lichaam zien?

Niet diagnosticeren, maar wel signaleren. We zien patronen in de mond die kunnen wijzen op iets elders in het lichaam. We verwijzen je altijd door naar de juiste specialist voor verdere diagnose.

Hoe vaak moet ik op controle komen?

Voor de meeste mensen één tot twee keer per jaar. Bij verhoogd risico, of als je medicijnen gebruikt die de mond beïnvloeden, vaker. We bepalen samen wat in jouw situatie past.

Ik heb al lang geen last. Moet ik toch op controle?

Juist dan. Veel mondproblemen zijn lang pijnloos. Parodontitis, tanderosie en vroege tekenen van mondkanker zijn niet altijd voelbaar. Regelmatige controle is de enige manier om ze vroeg te ontdekken.

Tijd voor een controle?

We nemen rustig de tijd en bespreken alles wat we zien. Neem gerust contact op of plan een afspraak.